Doğru tedarikçiyi seçmek ve performansını sürekli izlemek, tedarik zinciri yönetiminin temelidir. Bunun için nesnel ve ölçülebilir tedarikçi değerlendirme kriterlerine ihtiyaç vardır.
Tedarikçi değerlendirme nedir?
Tedarikçi değerlendirme; bir tedarikçinin kalite, teslim, maliyet, uygunluk ve sürdürülebilirlik açısından belirlenen kriterleri ne ölçüde karşıladığının sistematik olarak ölçülmesidir. Hem yeni tedarikçi seçiminde (onay öncesi) hem de mevcut tedarikçilerin izlenmesinde (onay sonrası) kullanılır.
Tedarikçi seçim kriterleri
- Kalite yönetim sistemi ve ürün/hizmet kalitesi
- Teslim performansı ve zamanında teslim oranı
- Fiyat ve toplam sahip olma maliyeti
- Kapasite, finansal istikrar ve süreklilik
- Yasal, çevresel ve sosyal uygunluk
- İlgili sertifikalar (ör. ISO 9001) ve referanslar
Ön yeterlilik (onay öncesi) değerlendirmesi
Yeni bir tedarikçi devreye alınmadan önce, belirlenen kriterlere uygunluğu değerlendirilir. Bu aşamada doküman incelemesinin yanı sıra yerinde bir tedarikçi denetimi, beyan edilen yeterliliklerin gerçekte karşılanıp karşılanmadığını doğrular.
Performans izleme (onay sonrası)
Onaylı tedarikçilerin performansı; kalite, teslim ve uygunsuzluk verileriyle düzenli olarak izlenir. Belirli aralıklarla yapılan periyodik denetimler, tedarikçinin zaman içinde standartlarını koruduğunu teyit eder.
Tedarikçi denetiminin değerlendirmedeki rolü
Tedarikçi değerlendirmesi büyük ölçüde verilere ve beyana dayanır; bağımsız bir denetim ise bu verileri yerinde kanıtla doğrular. Bu nedenle tedarikçi denetimi (2. taraf denetimi), sağlam bir tedarikçi değerlendirme sürecinin en güçlü bileşenidir. Denetimde kullanılan başlıklar için tedarikçi denetimi kontrol listesi yazımıza, tedarik zinciri riskleri için tedarik zinciri risk yönetimi yazımıza bakabilirsiniz.