Denetimler, kimin kimi değerlendirdiğine göre üç temel türe ayrılır: 1. taraf (iç denetim), 2. taraf (tedarikçi denetimi) ve 3. taraf (belgelendirme denetimi). Bu ayrımı bilmek, hangi durumda hangi denetime ihtiyaç duyduğunuzu doğru belirlemenizi sağlar.
1. taraf denetimi (iç denetim) nedir?
1. taraf denetimi, bir kuruluşun kendi yönetim sistemini, süreçlerini ve uygulamalarını kendi adına değerlendirdiği iç denetimdir. Amaç, standartlara ve iç prosedürlere uyumu kuruluşun kendisinin doğrulaması ve iyileştirme fırsatlarını görmesidir. ISO belgelendirmesi öncesinde yapılan iç tetkik bunun tipik bir örneğidir.
2. taraf denetimi (tedarikçi denetimi) nedir?
2. taraf denetimi (ikinci taraf denetimi), bir kuruluşun kendi tedarikçilerini, alt yüklenicilerini veya iş ortaklarını; belirlenen standartlara, sözleşme şartlarına ve yasal gerekliliklere uygunluk açısından değerlendirmesidir. Müşteri konumundaki kuruluş adına yürütülür ve uygulamada çoğunlukla "tedarikçi denetimi" olarak anılır. Sonucunda sertifika değil, ayrıntılı bir denetim raporu sunulur.
3. taraf denetimi (belgelendirme denetimi) nedir?
3. taraf denetimi, bağımsız ve akredite bir belgelendirme kuruluşunun yaptığı denetimdir. Örneğin ISO 9001 belgelendirmesi için yapılan denetim bir 3. taraf denetimidir ve başarıyla tamamlandığında uluslararası geçerli bir sertifika düzenlenir. Denetimi yapan taraf, denetlenen kuruluştan ve onun müşterilerinden bağımsızdır.
1., 2. ve 3. taraf denetim arasındaki farklar
- 1. taraf: Kuruluş kendi sistemini denetler (iç denetim). Çıktı: iç iyileştirme.
- 2. taraf: Kuruluş tedarikçisini/iş ortağını denetler (tedarikçi denetimi). Çıktı: denetim raporu.
- 3. taraf: Bağımsız akredite kuruluş denetler (belgelendirme). Çıktı: akredite sertifika.
2. taraf denetimi hangi durumlarda yapılır?
- Yeni bir tedarikçi seçimi ve onayı öncesinde
- Mevcut tedarikçilerin performansını periyodik olarak izlemek için
- Yeni bir sözleşme veya iş birliği başlamadan önce
- Tedarik zincirinde kalite, çevre, İSG veya sektörel risklerin yönetilmesi gerektiğinde
2. taraf denetiminin adım adım nasıl yürütüldüğünü tedarikçi denetimi nasıl yapılır yazımızda anlattık. Tedarikçilerinizi bağımsız bir gözle değerlendirmek için tedarikçi denetimi (2. taraf denetimi) hizmetimizi; kendi şube, bayi ve franchise ağınız için ise şube ve mağaza denetimi hizmetimizi inceleyebilirsiniz.